|
1. Gazeta Małych i Średnich Przedsiębiorstw nr 3(36)/2005, strona: 40 - Marzec 2005

Działanie 2.3 SPO Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Uwaga - zmiany
Adam Wrona Warunki ubiegania się o dotację inwestycyjną w Działaniu 2.3 od chwili otwarcia programu uległy już kilku zmianom. Niewykluczone, że w następnych turach aplikacyjnych pojawią się kolejne, skoro wymogi formalne stanowią dla wnioskodawców istotną barierę dostępu. Minęły już ponad dwa miesiące od zamknięcia pierwszej rundy aplikacyjnej do Działania 2.3 Sektorowego Programu Operacyjnego – Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw. Pierwsza tura przyjmowania wniosków zakończyła się 2 grudnia, kolejna została zamknięta 25 lutego. Zwłaszcza ta pierwsza wykazała wielkie zainteresowanie przedsiębiorców refundacjami inwestycyjnymi.
Po zamknięciu pierwszej tury zdecydowano się na wprowadzenie do procesu aplikacyjnego kilku zmian formalnych, obowiązujących już w drugiej turze zamkniętej 25 lutego. Bez opinii naukowej
W drugiej turze aplikacyjnej został zniesiony wymóg składania opinii jednostki badawczej bądź stowarzyszenia naukowo-technicznego o zasięgu ogólnopolskim o okresie technologii będącej przedmiotem projektu. Oznacza to, że w przypadku projektów złożonych po 2 grudnia, punkty w kategorii „Innowacyjność” są przyznawane wyłącznie na podstawie informacji przedstawionych przez przedsiębiorcę we wniosku oraz biznes planie. Oczywiście nadal przedsiębiorca będzie mógł (choć nie będzie to już warunkiem koniecznym) dołączyć do wniosku opinię instytucji naukowej, która w ocenie będzie miała jedynie charakter pomocniczy.
Przy składaniu wniosków do 2 grudnia przedsiębiorcy mieli problemy z dołączeniem opinii jednostki naukowej, ponieważ żadna z instytucji wdrażających nie potrafiła sprecyzować, jak taki dokument ma wyglądać i kto go powinien wydawać. Zatem niewystarczające jest określenie PARP co do formatu i zawartości tego dokumentu
Nowe procedury przetargowe Kolejną zmianą, jaka obowiązuje od początku roku, są nowe zasady związane ze stosowaniem uproszczonej procedury przetargowej. Przedsiębiorcy finansujący inwestycje ze środków strukturalnych muszą stosować uproszczoną procedurę przetargową, jeśli wartość unijnego wsparcia przekroczy 200 tys. euro w pojedynczym zamówieniu. Wcześniej obowiązek stosowania tej procedury istniał, gdy wartość dofinansowania przekraczała 100 tys. euro. Dzięki podniesieniu progu uproszczone procedury przetargowe będzie więc musiała stosować mniejsza liczba przedsiębiorców. Niektóre grupy inwestycji są zwolnione ze stosowania procedur przetargowych; dotyczy to na przykład zakupu nowych technologii, popartych opinią jednostki badawczo-rozwojowej.
Nowe formularze
Począwszy od drugiej tury naboru wniosków do Działania 2.3 zmieniają się również wzory dokumentów, takich jak wzór promesy kredytowej czy biznes planu. Wymagany jest ponadto nowy dokument „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”. Wnioskodawca, który nie jest płatnikiem podatku VAT, może uzyskać dofinansowanie na tenże podatek (w ramach projektu) i powinien dostarczyć do wniosku w/w oświadczenie.
Inwestycje a leasing
Cenną zmianą w Działaniu 2.3 (w stosunku do przedakcesyjnych dotacji inwestycyjnych) jest możliwość finansowania zakupów za pomocą leasingu finansowego. Kilka miesięcy temu założono, że dopuszczony będzie tylko leasing finansowy, z wykluczeniem operacyjnego, ze względu na wymagany termin zakończenia inwestycji do czerwca 2008. Obecnie nie ma ograniczenia co do typu leasingu. Określono natomiast główny warunek: po zakończeniu okresu trwania umowy leasingu, powinno nastąpić przeniesienie własności środków trwałych stanowiących przedmiot umowy na leasingobiorcę, bez dodatkowego świadczenia. W przypadku, gdy okres obowiązywania umowy leasingu przekracza końcową datę realizacji Projektu, (czyli 30 czerwca 2008 r.) wydatkami kwalifikującymi się do otrzymania dofinansowania będą raty kapitałowe przypadające do zapłaty i rzeczywiście zapłacone przez Beneficjenta do końcowej daty realizacji Projektu (czyli do 30 czerwca 2008 r.). Umowa leasingu (czyli zapłata kolejnych rat) może być realizowana zgodnie ze swoją treścią po terminie zakończenia realizacji projektu, natomiast nie stanowi podstawy do ubiegania się o dofinansowanie. Ponadto jest możliwe współfinansowanie zakupu nieruchomości poprzez leasing, jednak zazwyczaj są to nieruchomości o dużej wartości (ponad kilka milionów złotych i więcej).
Boom pierwszej tury
Podczas trwania pierwszej rundy aplikowania wniosków więcej było przedsiębiorstw zainteresowanych otrzymaniem dotacji niż obecnie. Były to głównie firmy informatyczne, świadczące usługi internetowe, placówki medyczne, gabinety stomatologiczne, itp. Sporadycznie zdarzało się, że z pomocy korzystały firmy, których przedmiotem działalności były: usługi remontowo-budowlane, import czasopism i książek czy usługi wulkanizacyjne i mechaniczne. Najwięcej wniosków przedsiębiorcy złożyli w województwie śląskim (806), mazowieckim (679) i wielkopolskim (600). Najmniej – w woj. opolskim (146) i lubuskim (157).
Moim zdaniem nie ma gwarancji wyboru najlepszych projektów, bo większą wagę przywiązuje się do wymogów formalnych niż do oceny, czy dany projekt rzeczywiście zwiększa konkurencyjność przedsiębiorstw. Procedury są zbyt skomplikowane, a firmy nie radzą sobie z rozbudowanymi tekstami wniosków i wymaganymi załącznikami. O tym, jak istotny jest to problem, świadczy fakt, że spośród 6495 wniosków złożonych w ramach pierwszej rundy aplikacyjnej aż 2595 wniosków zostało odrzuconych już na pierwszym etapie, co oznacza, że nie spełniały one wymogów formalnych. Najczęstsze powody odrzucania wniosków z przyczyn formalnych przedstawiamy w ramce.
Najczęstsze uchybienia formalne w I rundzie Działania 2.3:
· brak obowiązkowych załączników do wniosku (dokumenty finansowe, sprawozdanie z otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis, harmonogram rzeczowo-finansowy, pozwolenie na budowę, promesa kredytowa , poprawnie wypełniony biznes plan)
· niewłaściwie podpisany wniosek o dofinansowanie (np. przez osobę nieupoważnioną) · niezgodność projektu z zasadami (np. rozpoczęcie inwestycji przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, uwzględnienie w wydatkach kwalifikowanych działań niezgodnych z dokumentami programowymi). · brak parafki lub potwierdzenia kopii za zgodność z oryginałem. Na co uważać
Moim zdaniem nacisk na stronę formalną składanych wniosków jest zbyt duży, co można zauważyć chociażby na przykładzie wymaganego załącznika o otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis. Bez względu na to czy Wnioskodawca otrzymał takową pomoc, czy nie. Jakby tego było mało, wymagane jest aby wszystkie załączniki były ponumerowane. Natomiast wzór omawianego oświadczenia, który umieszczony jest na stronach internetowych Instytucji Wdrażających, nie posiada numeracji. Za takie uchybienie wniosek zostaje odrzucony. Ocenianie wniosków powinno skupić się na kwestiach dotyczących planowanych inwestycji w przedsiębiorstwach, czyli na kryteriach merytorycznych i techniczno-ekonomicznych. To jest przecież najważniejsze w programie SPO-WKP 2.3, a nie sprawdzanie czy na każdej stronie wniosku są numery stron i parafki Wnioskodawcy. W pierwszej rundzie aplikacyjnej zaobserwowaliśmy większe zainteresowanie firm dotacjami. Z pewnością w dużym stopniu, opisane powyżej problemy, zniechęciły wiele przedsiębiorstw do ubiegania się o wsparcie. Dlatego powinny zostać uproszczone zasady wnioskowania o dotacje, a załączniki, które nie dotyczą przedsiębiorców, nie powinny być wymagane. Miejmy nadzieję, że do czasu trzeciej rundy aplikacyjnej coś się w końcu zmieni na korzyść firm.
|